fbpx

Cynk – dostępna dla każdego broń przeciwwirusowa?

Cynk to mikroelement niezbędny dla prawidłowego funkcjonowania organizmu człowieka, pełniący szereg ważnych funkcji. Na fali obecnych wydarzeń szczególnie uwidacznia się wpływ cynku na układ odpornościowy. Pierwiastek ten posiada właściwości immunomodulujące, wywierając złożony wpływ na mechanizmy odporności humoralnej i komórkowej. Z tego względu przyczynia się do zapobiegania infekcjom.

Poza wpływem na układu immunologiczny dwuwartościowe jony cynku stanowią m.in. kofaktor dla ponad 80 enzymów związanych z metabolizmem składników odżywczych, uczestniczą w ekspresji wielu genów jako element tzw. palca cynkowego, są drugorzędowym przekaźnikiem, posiadają szeroką aktywność antyoksydacyjną, uczestniczą w syntezie wielu hormonów, np. insuliny oraz mogą działać ochronnie w zatruciu metalami ciężkimi, głównie ołowiem. [1,2]

Cynk wchłania się w głównej mierze w jelicie cienkim, w mniejszych ilościach w żołądku i jelicie grubym. Ważną rolę we wchłanianiu cynku pełni obecny w soku żołądkowym kwas pikolinowy. Cynk gromadzi się przede wszystkim wewnątrzkomórkowo. Mniej więcej połowa cynku w organizmie zdeponowana jest w tkance mięśniowej, ok. jedna czwarta – w tkance kostnej, a pozostałość jest mniej więcej równomiernie rozmieszczona w innych tkankach.

Cynk może mieć też znaczenie dla funkcjonowania niektórych białek wirusowych. Jak wskazuje przeprowadzone in vitro badanie z 2010 roku – cynk może hamować aktywność niektórych wirusów, w tym. koronawirusa SARS-CoV. [3] Co prawda niniejsze badanie dotyczy wirusa SARS-CoV, a nie SARS-CoV-2, wywołującego chorobę COVID-19, jednak oba wirusy posiadają wiele wspólnych cech budowy.

Wirusy RNA+ (czyli takie, których materiał genetyczny stanowi kwas rybonukleinowy i zawierają pojedynczą nić o dodatniej polarności ssRNA – ang. positive-stranded RNA) to grupa obejmująca m.in. rodzinę pikornawirusów (do których należą wywołujące przeziębienie rinowirusy oraz wirusy zapalenia wątroby typu A), rodzinę kaliciwirusów (wywołującą najczęściej zapalenia żołądka i jelit) oraz rodzinę koronawirusów (do której należy wirus MERS, SARS-CoV oraz nowy koronawirus SARS-CoV-2).

Wirusy RNA+ wykształciły wiele różnych strategii replikacyjnych, których wspólnym mianownikiem jest zaangażowanie w te procesy wirusowej polimerazy RNA zależnej od RNA (ang. RNA-dependent RNA polymerase, RdRp). Z tego powodu RdRp są ważnym obiektem badań w kontekście mechanizmów przeciwwirusowych.

W badaniach na hodowlach komórkowych wykazano, że wysokie stężenia cynku w towarzystwie substancji zwiększających dokomórkowy transport jonów cynkowych (m.in. ditiokarbaminianu pirolidyny lub pirytioniny (PT)), hamowały replikację badanych wirusów RNA+.

Badanie przeprowadzono na linii komórkowej Vero-E6 zainfekowanej wirusami SARS-CoV. Komórki inkubowano z różnymi stężeniami jonów cynku i PT. Największy spadek replikacji wirusów obserwowano w komórkach inkubowanych z 2 µM roztworem PT i 2 µM roztworem jonów cynku. Efekt hamowania replikacji był też obserwowany w komórkach inkubowanych z samym roztworem jonów cynku, jednak były to stężenia dość wysokie. Jednym z mechanizmów zmniejszenia intensywności replikacji wirusów było zależne od dawki hamowanie RdRp. Co więcej, porównując siłę działania jonów cynku z innymi dwuwartościowymi jonami metali tj. jonami kobaltu i miedzi, zaobserwowano, że jony cynku najsilniej hamowały aktywność RdRp w SARS-CoV.

Podsumowując, wciąż brakuje optymalnych opcji terapeutycznych dla wielu chorób wirusowych. RdRp wydają się być interesującym celem molekularnym ze względu na ich ważną rolę w funkcjonowaniu wielu wirusów. Stąd też zainteresowanie wzbudza cynk, którego działanie hamujące na procesy replikacji wirusów (w połączeniu z jonorofami) zostały wykazane w badaniach in vitro. Może to stanowić punkt wyjścia do dalszych, dokładniejszych badań poruszających ten temat.

Niniejsze badanie nie udziela informacji na temat dawkowania cynku, gdyż jest to badanie in vitro. Przesłanie tego artykułu to zwrócenie uwagi na to, że warto zadbać o prawidłowy poziom tego pierwiastka (którego dzienne zapotrzebowanie dla mężczyzn wynosi 9,4 mg, a dla kobiet 6,8 mg) z diety lub odpowiedniej suplementacji. Wszystko w granicach rozsądku – nadmiar cynku również jest szkodliwy dla zdrowia. W obecnej sytuacji nie wybierajmy się po zakup suplementu do apteki – dla bezpieczeństwa własnego oraz dla bezpieczeństwa personelu aptek zamówmy odpowiedni preparat przez internet. Oczywiście cynk to nie magiczny lek przeciwwirusowy, a tylko element układanki jaką jest odporność organizmu, którą warto teraz kompleksowo wspomagać.

[1] Robert B. Saper, Rebecca Rash: “Zinc: An Essential Micronutrient”, American Family Physician. 2009; 79(9): 768.

[2] Roohani N, Hurrell R, Kelishadi R, Schulin R.: “Zinc and its importance for human health: An integrative review” Journal of Research in Medical Sciences, 2013; 18(2):144–157.

[3] Aartjan J. W. te Velthuis, Sjoerd H. E. van den Worm, Amy C. Sims, Ralph S. Baric, Eric J. Snijder, Martijn J. van Hemert: “Zn2+ Inhibits Coronavirus and Arterivirus RNA Polymerase Activity In Vitro and Zinc Ionophores Block the Replication of These Viruses in Cell Culture”, PLOS Pathogens, 2010, vol. 6.

Komentarze

  1. Avatar
    Katarzyna

    Próby wątrobowe oraz sanitarno-epidemiologiczne

    1. Avatar
      Patryk Kowalski

      Ale o co chodzi Pani Katarzyno? 🙂